nước chín
Định nghĩa
- Danh từ:
- Nước đã được đun sôi: "nước chín" chỉ nước đã được đun đến nhiệt độ sôi (100°C), thường dùng để uống hoặc chế biến thực phẩm, nhằm đảm bảo vệ sinh và an toàn.
- Nước đã qua xử lý nhiệt: Trong ngữ cảnh rộng hơn, "nước chín" còn chỉ nước đã được đun nóng đến mức tiêu diệt vi khuẩn, khác với "nước lã" (nước chưa đun sôi).
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Mẹ tôi luôn đun nước chín để pha trà. (Mẹ tôi luôn đun sôi nước trước khi pha trà.)
- Uống nước chín giúp tránh các bệnh về đường ruột. (Uống nước đã đun sôi giúp phòng ngừa bệnh tiêu hóa.)
- Em bé cần được uống nước chín để đảm bảo sức khỏe. (Trẻ nhỏ cần uống nước đã đun sôi để bảo vệ sức khỏe.)
Các cách sử dụng nâng cao
"nước chín để nguội": nước đã đun sôi và để ở nhiệt độ phòng, thường dùng để uống hàng ngày.
- Bình thường, người ta uống nước chín để nguội thay vì nước lã. (Thông thường, mọi người uống nước đã đun sôi và để nguội, không uống nước chưa đun.)
"nước chín pha trà": nước sôi dùng để pha trà, giúp trà ngấm đều và thơm hơn.
- Để pha trà ngon, cần dùng nước chín vừa sôi. (Trà ngon cần nước sôi vừa đủ để pha.)
Biến thể và từ gần giống
Nước sôi (danh từ): nước ở nhiệt độ sôi (100°C), đồng nghĩa với "nước chín" nhưng nhấn mạnh trạng thái đang sôi.
- Cẩn thận khi đổ nước sôi vào ly thủy tinh. (Hãy cẩn thận khi đổ nước đang sôi vào ly thủy tinh.)
Nước lã (danh từ): nước chưa qua đun sôi, có thể chứa vi khuẩn — trái nghĩa với "nước chín".
- Không nên uống nước lã vì dễ bị đau bụng. (Không nên uống nước chưa đun sôi vì dễ gây đau bụng.)
Từ đồng nghĩa
- Nước đun sôi: nước đã được đun đến sôi, nhấn mạnh quá trình xử lý nhiệt.
- Nước tinh khiết đã đun: nước đã qua xử lý nhiệt để loại bỏ tạp chất.
Thành ngữ liên quan
- Nước chín chẳng chê ai: (thành ngữ ít dùng) ý chỉ người có phẩm chất tốt, không bị ai chê trách; nhưng trong ngữ cảnh hàng ngày, "nước chín" thường được dùng theo nghĩa đen.
- Anh ấy sống đàng hoàng, như nước chín chẳng chê ai. (Anh ấy sống tốt, không ai có thể chê bai.)